صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

مقدمه 114

الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية ( مقدمه فارسى وحواشي سبزوارى )

چنان كه بعد خواهيم گفت آقا على مدرس ( كه بعقيدهء حقير در فلسفهء ملا صدرا و تحقيق در مبانى حكمت متعاليه در بين متأخران نظير ندارد و آثار و مؤلفات أو عميق‌تر و تحقيقىتر از مؤلفات جميع فلاسفهء اتباع ملا صدراست ) مدتها در قزوين از آخوند ملا آقا استفاده كرده است و از أو بعظمت اسم ميبرد و بشاگردى أو افتخار ميورزد . * * * آخوند ملا عبد اللّه زنوزى م ، 1257 بامر أستاذ از براي تدريس در مدرسهء خان مروى كه در زمان فتحلى شاه ساخته شد به طهران مسافرت نمود و شروع به تدريس كتب علمى و فلسفي نمود ، ملا عبد اللّه در فلسفه از شارحان كلمات ملا صدرا و از پيروان مكتب اوست . چند حاشية بر مواضع مختلف أسفار و چند موضع از شوارق از أو ديده شده است . دو كتاب تحقيقى در علم الهى بروش ملا صدرا به فارسى نوشته است كه نسخه‌هاى خطى آنها در كتابخانه‌هاى مهم طهران موجود است . يكى أنوار جليه و ديگر لمعات الهيّه است اين دو كتاب داراى عباراتى روان و سليس است بر خلاف نوشته‌هاى فارسى آقا على كه بسيار معقد است . آقا على حكيم در كتاب بدايع الحكم از اين دو رساله مطالبى تحقيقى نقل نموده است و از پدر خود بوالد علامه تعبير مىنمايد . آخوند ملا عبد اللّه « 1 » مدتى در كربلاى معلى بدرس آقا سيد على صاحب رياض و

--> ( 1 ) - آخوند ملا عبد اللّه در آذربايجان مسقط الرأس خود مدتها در ادبيات عرب كار مىكند به نحوى كه بملا عبد اللّه نحوى مشهور مىشود خلاصهء كلام آنكه ملا عبد اللّه يكى از دانشمندان جامع و برازندهء دورهء قاجار بشمار ميرود . از حيث اخلاق و روحيات و آداب و سنن از نوادر دهر خود بوده است . در اصفهان بدرس حجة - الاسلام نيز حاضر شده است .